दशैं: झिझिया र सखिया नाच

दशैंले महिषासुरमाथि दुर्गाको विजयको उत्सव मनाउँछ। नेपालभरि यसको अर्थ परिवारको जमघट, टीका र ठूलाबडाको आशीर्वाद हो — र तराईमा यसको अर्थ नाच पनि हो।
झिझिया
मिथिलामा नवरात्रका नौ रात महिला र किशोरीहरू प्वाल पारिएका, भित्र दियो बालिएका माटाका घैंटा टाउकामा राखेर घर–आँगनलाई बोक्सी र अनिष्टबाट जोगाउन देवीसँग पुकार गर्ने गीत गाउँदै घेरामा नाच्छन्। जनकपुरका गाउँका अँध्यारा गल्लीमा झिलमिलाउने घैंटा बिर्सनै नसकिने दृश्य हुन्।
सखिया
पश्चिम नेपालका दंगौरा र राना थारूमाझ युवतीहरू चम्किला पोसाक र चाँदीका गहनामा मादलको तालमा दशैंका रातभर सखिया नाच्छन्। गीतमा देवता र गाउँ जीवनका कथा हुन्छन्।
मन्दिरका मेला
तराईभरका देवी मन्दिर — सखडाको छिन्नमस्ता, वीरगन्जको गहवामाई, नेपालगन्जको बागेश्वरी — मा सिमानाका दुवैतर्फबाट विशाल भीड लाग्छ।
तस्बिर संग्रह
चाडपर्वका मिति चन्द्र पात्रोअनुसार हुन्छन्। यहाँ देखाइएका मिति अनुमानित हुन् — यात्रा गर्नुअघि पात्रो हेरेर पक्का गर्नुहोस्।