मकवानपुरगढी
अन्य नाम: Makwanpurgadhi · मकवानपुरगढी · Makwanpur Gadhi · Makawanpur fort
नेपाल एकीकरणअघि काठमाडौंको दक्षिणका तराई र पहाडमा साना राज्यहरूको शासन थियो। मकवानपुर तीमध्ये एक थियो, जहाँ भित्री मधेशमाथिको किल्लाबन्दी गरिएको पहाडी दरबारबाट सेन वंशका राजाहरूले शासन गर्थे।
निर्णायक विजय
गोरखाका पृथ्वीनारायण शाहको विवाह मकवानपुरकी राजकुमारीसँग भएको थियो, तर नाताले उनको महत्त्वाकांक्षा रोकेन। सन् १७६२ मा उनले मकवानपुरगढी कब्जा गरी काठमाडौं उपत्यकाको दक्षिणी प्रवेश र त्यसको व्यापारमाथि नियन्त्रण गरे। अर्को वर्ष उनका सेनाले मकवानपुर नजिक बंगालका नवाब मीर कासिमले पठाएको फौजलाई हराए — उपत्यका विजयअघि गोरखालाई बलियो बनाउने जित।
नेपाल–अंग्रेज युद्ध
सन् १८१६ मा इस्ट इन्डिया कम्पनीसँगको युद्धका बेला अंग्रेज सेना मकवानपुर हुँदै अघि बढ्यो, र सुगौली सन्धि अनुमोदन हुनुअघि गढी वरिपरि लडाइँ भयो।
के बाँकी छ
रुखहरूबीच दरबारका पर्खाल र जग, पुराना ढोका र स्थानीय रूपमा 'काली तोप' भनिनेसहित केही ऐतिहासिक तोप छन्। यो ठाउँ शान्त र विरलै घुमिने छ — आधुनिक नेपाल कसरी बन्यो भन्नेमा रुचि राख्नेका लागि हेटौंडाबाट आधा दिनको उत्कृष्ट यात्रा।
इतिहास र मुख्य मिति
- १७६२पृथ्वीनारायण शाहले मकवानपुरगढी कब्जा गर्छन्, काठमाडौं उपत्यकाको दक्षिणी बाटो खुल्छ।
- १७६३मकवानपुर नजिक गोरखाली सेनाले बंगालका नवाब मीर कासिमले पठाएको फौजलाई पराजित गर्छ।
- १८१६सुगौली सन्धि अनुमोदन हुनुअघि नेपाल–अंग्रेज युद्धको मकवानपुर लडाइँ।